Wednesday, December 5, 2018

पुणे अष्टविनायक सायकलवर संवाद यात्रा : रांजणगाव ओझर लेण्याद्री मंचर 115 किमी


27 November 2018: रांजणगाव ओझर लेण्याद्री मंचर 115 किमी 

पहाटे 04:30 वाजताच जाग आली। फ्रेश होऊन सायकलच्या स्पोक्स ला काही करता येईल का म्हणून पाहू लागलो तर लक्षात आले की 2 स्पोक्स तुटलेत 4 लूज झालेत। त्याला तसेच टाईट करून निघण्याची तयारी सुरू केली। मनात द्विधा मनःस्थिती होती की 11 वाजे पर्यंत इथेच वाट पाहून मेकॅनिक शोधावा किंवा तसेच नारायणगाव च्या दिशेने चालवत न्यावे। गणपती बाप्पांचा आशीर्वाद सोबत आहेच ना काही होणार नाही।  रामा अभंग दाम्पत्याचा निरोप घेऊन सकाळी 6 वाजता लाईट लावून रांजणगाव मंदिर पासून उजवीकडे वळलो। इथून रोड थोडा चढ उताराचा पण ऑफ रोड सोबत वारंवार स्पीड ब्रेकर असल्याने सावकाश चालवत मलठण रोड ला लागलो। वाटेत मॉर्निंग वॉक करणारे अनेक लोक भेटत होते। सायकलचे मागचे चाक पूर्ण आऊट असल्याने आवाज करत होते जड देखील जात होते. शिवाय उतारावर वेग देखील येत नव्हता। वाटेत एकाने मलठण ला सायकल दुरुस्तीचे दुकान असल्याचे सांगितले आणि जिवात जीव आला। 7 वाजले होते दुकान बंद होते पण त्याच्या घरी विचारले असता 30 मिनिटाने तो आला। त्याने पाहिले असता आणखी 2 असे ऐकून 4 काड्या तुटल्या होत्या। त्याने चाक उघडला, छरे काढले पण फ्री व्हील चा पाना नसल्याने ते निघेना। शेवटी त्याला आहे तो स्पोक्स टाईट करून तुटलेले स्पोक्स काढून टाकण्याची विनंती केली। किमान नारायणगाव पर्यंत जाईन या आशेने निघालो। त्याने केवळ 10 रुपये भवणी म्हणून घेतले। चौकात आलो नसेल सायकल जड जाऊ लागली। तितक्यात शिक्रापूर येथील 4 सायकलिस्ट भेटले त्यांनी नारायणगाव किंवा मंचर शिवाय सायकल दुरुस्ती होणार नसल्याचे सांगितले। मग त्यांचा निरोप घेतला मागील ब्रेक काढून आमची स्वारी निघालो ब्रेकलेस सायकलिंग टू नारायणगाव 45 किमी बाकी। 

प्रधानमंत्री ग्रामसडक योजनेच्या रस्त्यावरून पेडल मारत निघालो वाटेत कवठे गाव ओलांडून काळू बाई मंदिराचे बाहेरूनच दर्शन घेऊन पारगाव शिंगवे पोहोचलो। इथे साखर कारखाना असल्याने बरीच वर्दळ आहे। येथील ओली भेळ प्रसिद्ध आहे। भूक लागली कारण सकाळपासून केवळ चहा बिस्किटवर होतो। ओली भेळ खात असतांना सायकलवरील बोर्ड वाचून अनेक तेथील गिऱ्हाईक सायकल मोहिमविषयी प्रश्नांची सरबत्ती सुरू होती। शेवटी चहा पिऊन बॉटल भरून नारायणगाव कडे निघालो। वाटेत कालचीच काष्टी ला लागलेली घोड नदी ओलांडून रोड ला लागलो। येथे मीना नदी घोड नदीच्या संगमावर छान संगमेश्वर मंदिर आहे। थोडे फोटोसेशन करून निघालो। रांजनी, मांजरवाडी मार्गे 11 वाजता नारायणगाव पोहोचलो। आधी तेथील हायवे पोलिसांना विचारून सायकल शॉप शोधले। नाशिक हायवेवर अजंठा सायकल मार्ट मोठे दुकान होते। त्याच्या कडे पोहोचून मालकाला सर्व अडचण सांगितली। त्याच्या कडे बरीच गर्दी होती। अखेर 45 मिनिटाने नंबर लागला। त्यांन व्यवस्थित चाक उघडून, ट्यूब टायर बाजूला करून रिंग बाहेर काढले पण फ्री व्हील उघडण्यासाठी त्याच्या कडे देखील पाना नाही। पूर्ण शोधाशोध केल्यावर मालक मला पुण्याला घेऊन जा म्हणाला तेंव्हा क्षणभर मी घाबरलो की आपली यात्रा खंडित होते का ........

शेवटी त्या मालक मेकॅनिक दोघांना विनंती केली की काहीही करा पण हे दुरुस्त करून द्या। मग काय झाले की त्या मेकॅनिक ला अचानक हुरूप आला फ्रीव्हील चा पाना नसतांना देखील त्याने छानपैकी 5 नवीन  स्पोक्स जोडुन होईल तितका आऊट काढण्याचा प्रयत्न केला। थोडं ब्रेक ला घासत होते तिथे देखील हात फिरवून 1 तासात सायकल रेडी करून दिली। त्याला बिल विचारले असता फक्त 50 रुपये घेतले। गणपती बाप्पा मोरया नाव घेऊन त्याचे आभार मानुन निरोप घेऊन ओझर कडे निघालो।  

ओझर 10 किमी मला वाटले अर्धा तासात सहज पोहोचू पण इथे रस्ताच  नाही प्रचंड  ऊस वाहतूक मुळे पूर्ण उखडला गेलाय त्यामुळे 2 वाजता ओझर पोहोचलो तर स्वागतास माझा सोमनाथ छावणीतील शिबिरार्थी सुदर्शन कांबळे सर्व मित्र परिवार स्वागतास हजर। ओझर विघ्नहर गणपतीचे दर्शन गर्दी नसल्याने शिवाय दागडुजीचे काम चालू  असल्याने लगेच झाले। 

विघ्नहराच्या मंदिराच्या पुढे २० फुट लांब सभागृह असून आतील गाभारा १० बाय १० फुटाचा आहे. मंदिराच्या कडेने मजबूत संरक्षक भिंत आहे. येथील पूर्वाभिमुख मूर्तीच्या कपाळावर नाभीवर हिरे आहेत.

विघ्नहर देवस्थान समितीने शाल श्रीफळ देऊन सत्कार केला। तेंव्हा मी एचआयव्ही बाधित बालकाच्या मूलभूत प्रश्नांवर सायकल मोहिमेतुन सुरू असलेल्या यात्रे विषयी जनजागृतीपर संवाद साधला। शेवटी सर्वांचा निरोप घेत तलाव जवळ फोटो काढून लेण्याद्री रोड ला लागलो। इथून केवळ 15 किमी पण अत्यंत खराब रस्ता म्हणून कॅनॉल रोड ने निघालो। पुढे एका निसर्ग ग्रामीण पर्यटन केंद्र येथील प्रसिद्ध मासवडी जेवण जेवलो। या भागात बेसनाच्या वड्या त्यात मसाला भरून मासवाडी तयार करतात जी या भागात  प्रसिद्ध आहे। जेऊन लेण्याद्री रोड ला लागलो पुढे एक रस्ता शिवनेरी किल्ला तर दुसरा लेण्याद्री कडे जातो। पुढे अत्यंत कठीण भर उन्हात घाम काढणारा असा दीड किमीचा चढ चढून लेण्याद्री पोहोचलो। पार्किंग ला सायकल लावून अवघ्या 10 मिनिट मध्ये 350 पायरी चढून लेण्याद्री गणपती मंदिर पोहोचलो।


लेण्याद्री (गिरिजात्मज) हे देवस्थान सात क्रमांकाच्या गुहेत असून देवस्थानासमोरील सभामंडप ५१ फूट रुंद ५७ फूट लांब आहे. त्याला कोठेही खांबाचा आधार नाही. देवस्थानाजवळ पाण्याच्या चार टाक्या असून त्यांना वर्षभर पाणी असते.  मंदिर या वास्तुसंकल्पनेतील खांब, कमानी, मंडप, शिखर या कुठल्याच गोष्टी नाहीत. खांबविरहित ५७ फूट लांब ५२ फूट रुंद गुहा हेच मंदिर आहे. या मूर्ती इतर अष्टविनायकांप्रमाणे आखीव रेखीव नाहीत. ही गुहा अशा प्रकारे बनवली आहे की जोपर्यंत आकाशात सूर्य आहे तोपर्यंत प्रकाश आत येत राहणार. गुहेत विजेचा एकही बल्ब नाही. ही गुहा कोणी बनवली, कधी बनवली याची कोणतीच नोंद नाही.
या देवस्थानाच्या पूर्व पश्चिम बाजूंस २८ लेणी आहेत. एकाच मोठया आकाराच्या शिळेत ही लेणी कोरली आहेत

इथून खूप विहंगम दृश्य दिसते समोर शिवनेरी किल्ला आणि दुसरीकडे भिमाशंकर कडे जाणाऱ्या डोगररांगा। लेण्याद्री गिरिजात्मक अष्टविनायक गणपतीचे दर्शन घेऊन खाली सहज उतरलो। लिंबू पाणी घेऊन सुदर्शन चा निरोप घेतला पुन्हा भेटण्याच्या अटीवर। आता राजगुरूनगर मुक्काम शक्य नव्हते कारण पावणे पाच वाजले होते म्हणून मंचर मुक्काम करायची इच्छा असलेली फेसबुकवर पोस्ट टाकून निघालो। थोडं जुन्नर जवळ आलो असेल तितक्यात धुळे चे सायकलिस्ट सायकलवर नर्मदापरिक्रमा केलेले डॉ प्रशांतचंद्र पाटील सरांचा कॉल की त्यांचा मित्र डॉ ओंकार काजळे कडे मंचर येथे सोय केलीय म्हणून। लगेच आनंदाने खड्डे चुकवत एक नदी ओलांडून जुन्नर गावातून रस्ता विचारात नारायणगाव रोड च्या दिशेने निघालो। वाटेत शेतकरी हॉटेल वर चहा बिस्किटंचा ब्रेक घेतला। त्या हॉटेलचे मालक कबड्डीपटू होते जे अनेकवेळा परभणीत स्पर्धे निमित्त आले होते। चहा बिस्कीट घेतल्यावर पैसे देऊ केले तर त्यांनी नम्रपणे नकार देत पुन्हा येण्याचे आश्वासन दिले। 6 वाजता नारायणगाव गावातून ट्रॅफिक मधून मार्ग काढत असतांना अनेकांचे लक्ष माझ्या जनजागृती बोर्ड कडे वेधले जात होते। सायंकाळ झाल्याने  सायकलचा लाईट ऑन करून सहजपणे मंचर गाठले। इथे पाहिले तर मर्सिडीज प्रमाणे Montra & Track n Trail Bicycle चे शोरूम पाहून हपकलो।  डॉ ओंकार काजळे सर स्वतः घ्यायला आले होते। त्यांनी सहकुटुंब स्वागत केले। डॉ ओंकार डॉ सौ काजळे दोघेही BAMS डॉक्टर असून जनरल प्रॅक्टिश करतात तर त्यांचे भाऊ वडील वकील असून त्यांचे गारमेंटचे मोठे दुकान आणि संपूर्ण कुटुंब साई भक्त आहेत। फ्रेश होऊन त्यांच्या कुटुंबासह छान जेवण घेत निवांत आरोग्यपासून ते सायकलिंग एड्स जनजागृती पुनर्वसन विषयी सुरू असलेल्या कार्याविषयी संवाद साधला। 9 वाजता निरोप घेऊन झोपी गेलो कारण उद्याचे अंतर बरेच होते। 









No comments: